“Meerkeuzevragen zijn slecht”

Een groep hoogleraren stelde in een brief aan het ministerie van Onderwijs dat meerkeuzevragen het maken van het centraal examen Nederlands tot een kunstje degraderen, waar geen tekstbegrip aan te pas komt. Hoeveel zij ook mogen weten van de theorie, ze kunnen blijkbaar niet de stap maken naar de praktijk, en dat lijkt mij als hoogleraar toch vrij essentieel.

Ik ben het met ze eens dat meerkeuzevragen het liefst zo min mogelijk gebruikt moeten worden, maar meerkeuzevragen kunnen juist op een hele goede én efficiënte manier testen of een leerling (of student) over de benodigde kennis beschikt. Voor elk soort examen is er een kunstje dat geleerd kan worden, ook in mijn vakgebied (informatica). Ik heb zat tentamens gehad met deels meerkeuzevragen en daar zijn genoeg onvoldoendes gehaald.

Naast dat meerkeuzevragen niet slecht zijn – waar ik zometeen nog op terug kom – is er nog iets belangrijks dat meespeelt: geld. Cito maakt de examens en zij hebben simpelweg geen oneindig budget, dus kies je voor de goedkopere optie. Om een correctiemodel te schrijven voor een open vraag, heb je meer tijd nodig en dus meer geld. Bovendien zegt Ted Sanders, hoogleraar Taalbeheersing aan de Universiteit Utrecht, dat meerkeuzevragen de meest objectieve manier zijn om kennis en tekstbegrip te testen, zo blijkt uit onderzoek. Dus het Cito kiest niet alleen voor de goedkopere optie, maar ook nog eens voor de betere. Open vragen lijken misschien wel beter in theorie, maar in de praktijk zit dat anders in elkaar. Met open vragen test je een ander soort kennis.

Stel je voor dat je bij het wiskunde-examen alleen maar hoefde te kiezen tussen A is 9, B is 10, C is 88 en D is 1, zonder uit te leggen hoe je aan je antwoord komt. Dat zou iedereen bizar vinden. Nou, zo gaat dat nu met Nederlands.

Marc van Oostendorp, Universiteit Leiden

Ik heb daar een simpele reactie op: stel je voor dat precies dat gebeurd bij een statistiek tentamen bij de studie psychologie op de Universiteit. Dat zou iedereen bizar moeten vinden, toch? Maar het gebeurd wel, op grote schaal, zonder dat één woord uitleg noodzakelijk is. En daar is één reden voor: praktisch gezien kan het niet anders. Er is te weinig geld voor onderwijs, waardoor er teveel studenten zijn om tentamens allemaal vraag per vraag na te kijken, en dus worden meerkeuzevragen gebruikt.

FPDeze twee vragen komen uit een herkansing voor het moeilijkste vak van de Informatica bachelor van de Universiteit Utrecht. Minder dan de helft van de studenten haalt het vak (na de herkansing!). Er zijn studenten die het vak pas de 5e keer halen. En waarom? Omdat deze meerkeuzevraag precies test wat je moet kunnen: het zijn basisvaardigheden. Ik verwacht van jullie niet dat jullie allemaal snappen wat er gevraagd wordt, maar als je de verschillen tussen de antwoordmogelijkheden ziet, zie je dat het hele kleine verschillen zijn. Bij vraag 1 scheelt het in het eerste woord (foldr of foldl), in het eerste teken (: of ++) en in het laatste teken ([] of [[]]). Alle zes zijn ze essentieel voor het vak en als je die begrijp, begrijp je al een hoop. Bij de tweede vraag zijn de 1e en 3e antwoordmogelijkheid hetzelfde op een verschil in volgorde na, alle antwoordmogelijkheden gebruiken reverse tweemaal (of zelfs 3) en eenmaal map. En ze gebruiken allemaal inits of tails. Ook dat is allemaal essentieel voor het begrijpen van het vak.

Als je deze twee vragen goed hebt, heb je al 1 van de 10 punten. Als je alle meerkeuzevragen goed hebt op dit tentamen, heb je al 3 van de 10 punten. En nu komt de clou: alle meerkeuzevragen zijn van oude tentamens – die online beschikbaar zijn – dus elke student had dit uit zijn hoofd kunnen weten. Toch was het gemiddelde cijfer een 5,1 en had 60% een onvoldoende. Dat zegt in mijn ogen genoeg.

Voor het centraal examen Nederlands van dit jaar kon je met de meerkeuzevragen maximaal 14% van het totaal aantal punten halen. 37% van de punten zit in de samenvatting en 52% in de open vragen. Hoe bedoel je: de hoogleraren hebben niet verder gekeken dan hun neus lang is, want juist dit centraal examen heeft weinig meerkeuzevragen en is vooral gemaakt rond de open vragen.

Waar ik naartoe wil, is enerzijds dat meerkeuzevragen in de basis niet slecht zijn. Het ligt er maar net aan hoe je de vraag stelt en of je bijvoorbeeld aftrek geeft bij foute antwoorden (redelijk normaal bij tentamens aan de Universiteit die alleen uit meerkeuzevragen bestaan). En anderzijds hebben de hoogleraren helemaal niet goed gekeken naar de context. Ze denken dat wat zij in theorie ooit hebben geleerd nu nog allemaal makkelijk in de praktijk toe te passen is. Ik heb de indruk dat ze even snel in de publiciteit wilde komen zodat hun naam bekender wordt, want dat is goed voor hun budget. En laat nu net juist dat budget een grote rol spelen in de meerkeuzevragen.

Dit bericht is geplaatst in de categorie Kritiek met de tag . Bookmark de permalink.

11 Reacties op “Meerkeuzevragen zijn slecht”

  1. Het probleem zit hem vooral in het feit dat de vragen vaak verkeerd gesteld worden. Dat maakt meerkeuzevragen slecht. Vooral met vragenlijsten e.d. worden hier vaak fouten mee gemaakt. Met tentamens wat minder denk ik.

    • Renze zegt:

      Dat is niet het belangrijkste punt van de schrijvers van de brief. Hun belangrijkste punt is dat meerkeuzevragen sowieso al fout zijn, en dat is dus niet zo.

      Met vragenlijsten gebeurd dat inderdaad bijna altijd, maar dat komt natuurlijk ook omdat het niet zo professioneel is.

  2. Esra zegt:

    Eens met hierboven. Vragen worden vaak zo gesteld dat je er meerdere kanten mee op kan en het antwoord afhankelijk wordt van je redenering. En dat is echt HEEL irritant.

    Overigens vind ik de voorbeelden die je geeft ook slechte meerkeuzevragen. Ik ben een leek op dit gebied dus ik heb geen flauw idee. Als ik student was geweest op dit tentamen was ik dus maar gewoon gaan strepen. Bij vraag 1 streep ik eerst 4 weg, want dat is de enige met foldl. Bovendien streep ik 3 weg, want dat is de enige met dubbele vierkante haakjes. Wat blijkt, het antwoord is 1 en mijn wegstreepmethode werkt dus, ik heb ineens 50% kans om de goede te gokken.
    Bij vraag 2 is het nog erger. Dezelfde methode: 2 kan weg omdat het de enige is die niet begint met reverse, 4 kan weg omdat het de enige is met haakjes. Als je ver doordenkt en bij vraag 2 de fout terugdraait, dus ‘reverse’ weer voor ‘map reverse’ zet, is 3 de enige waarbij reverse niet direct gevolgd wordt door iets met map. Kan dus ook weg. 1 blijft over en jawel hoor!

    Het opnieuw vragen van oude tentamenvragen, open of meerkeuze, is in mijn ogen sowieso belabberd. Dat beloont studenten die stomweg dingen van buiten leren en niet degenen die de stof echt begrijpen.

    • Renze zegt:

      Vraag 3, 4 van hetzelfde tentamen heb je dan fout. 5 heb je ook goed, bij 6 werkt het niet. Van een ander tentamen: bij vraag 1, 6 werkt het niet, bij vraag 5, 7 heb je het goed en bij 3, 4 fout en bij vraag 2, 8 is het twijfelachtig welke kant je op zou gaan (of de goede, of de verkeerde). Conclusie: die docent maakt slechte meerkeuzevragen. Ik heb een ander vak bekeken en daar werkt het helemaal niet. Het ligt denk ik vooral aan dit vak doordat het heel makkelijk zou zijn als de antwoorden ver uit elkaar zouden liggen. Zie het als: “wat is 4 + 5? A) 0, B) 100, C) 1000, D) 9”. Dat werkt ook niet, al is het een wat gesimplificeerd voorbeeld.

      En toch gebeurd het en halen mensen hun diploma’s ermee. Misschien ligt het wel heel erg aan mijn oude studie, want ik heb het nog niet van anderen gehoord, maar ik weet ook dat er bij mijn oude studie gewoon heel veel tentamens online stonden. Als dat bij andere studies al anders is, kunnen ze het ook niet controleren en hoor ik er sowieso niets over.

  3. Esra zegt:

    Door open vragen te stellen kun je al die problemen omzeilen! Ik ben zelf iig erg blij dat ik nooit echte meerkeuzevragen heb gehad op tentamens.

    Het gebeurt ja, sterker nog, bij ons loopt een docent rond die vragen stelt die je níét kunt beantwoorden als je de stof geleerd hebt maar wel als je gewoon het proeftentamen uit je kop gestampt hebt. Ik vind het echt een schande.

    • Renze zegt:

      Open vragen bij het tentamen van dit vak geeft echter weer andere problemen: met een open vraag ben je veel langer bezig, want je moet precies goed redeneren om het goed te hebben. Bij meerkeuzevragen kan je op een ander niveau redeneren door te kijken naar antwoorden die fout zijn.

    • Esra zegt:

      Dan moet je ofwel de vragen anders formuleren om alleen datgene boven te krijgen wat je wilt weten en niet de gehele redenatie, ofwel minder vragen stellen en gedeeltelijke fouten niet geheel onbeloond laten.

  4. Sophie zegt:

    Ik weet niet hoe het op de universiteit zit, maar heb gehoord dat het meestal meerkeuze is. Wat ik wel weet is dat de cito beter op het voorblad de opmerking “NB: vooral niet diepgaand of kritisch denken.” had gezet, want zoals veel van die examens nu waren, was het gewoon een trucje dat je moest beheersen en niet echt wetenschappelijk en gedetailleerd nadenken (terwijl dat laatste is wat ik altijd doe, helaas) over de leerstof. Ik sta daarom achter de kritiek van de hoogleraren en hoop dat dit een les voor de cito en overheid mag zijn. :)

    • Renze zegt:

      Als je wetenschappelijk en gedetailleerd nadenkt, hoor je ook gewoon bij het juiste antwoord uit te komen en ik weet zeker dat dat ook zo is.

  5. Zoë zegt:

    Renze, dat is gewoon onzin. Als ik wetenschappelijk nadenk kom ik niet per se uit op het ‘juiste’ antwoord uit volgens het nakijkmodel, zeker als de vraag erg dubbelzijdig is gesteld met antwoorden die wazig zijn en stict gezien allemaal juist zijn.

    • Renze zegt:

      Ik zeg niet dat je met wetenschappelijk nadenken bij het juiste antwoord uitkomt. Aan de andere kant is een dubbelzijdig gestelde vraag met wazige antwoorden helemaal geen toevoeging aan een tentamen. Alsof zulke kleine verschillen er zoveel toe doen. Op een weg moet je immers ook niet precies 100km/h rijden en als je dat niet doet, krijg je een boete.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *