Open brief aan Zalando

Beste Zalando,

Jullie zullen vast en zeker de kracht van sociale media begrijpen. Eén van de manieren waarop jullie die gebruiken, is door te adverteren bij bloggers. Dat doen jullie toevallig genoeg bij mensen die in een grote groep op Facebook over bloggen zitten, waar ik ook in zit. Hoewel ik zelf nooit betaald zou bloggen, heb ik wel vakken gevolgd tijdens mijn studie over ICT recht. Daarnaast is Ius mentis mijn nummer één blog als ik een blog zou moeten aanwijzen aan anderen om te lezen. Ik weet dus zeker waar ik het over heb.

Jullie vertellen aan de bloggers waar jullie bij willen adverteren het volgende:

“Vanaf 1 januari heeft de Stichting Reclamecode de ‘reclamecode social media’ ingevoerd. Deze regel verplicht de website om te communiceren dat er betaald is voor een bericht. Veel mensen denken dat de Stichting Reclamecode hetzelfde is als de Nederlandse wet; dit is ze niet. Het enige wat ze doen is je op een zwarte lijst zetten mochten ze erachter komen dat een artikel gesponsord is terwijl dit niet vermeld is. Wat er verder met die zwarte lijst gebeurd is onduidelijk. Wat de wet wel voorschrijft is dat er duidelijk en herkenbaar wordt verwezen naar een website waaruit blijkt wie de adverterende partij is. In dit geval is ‘bron:Zalando’ voldoende om aan dit criterium te voldoen.” (Zie opmerking onderaan voor meer informatie.)

Hoewel jullie gelijk hebben met dat de Reclame Code niet hetzelfde is als de wet, is er wel een hele belangrijke taak voor iedere Nederlander om dit land enigszins leefbaar te houden. En zeg nou zelf: welke Nederlander wil zich bij alles wat er gezegd wordt afvragen of het reclame is of niet? Niemand. En daarom is de Reclame Code er, inclusief de Stichting Reclame Code en de Reclame Code Commissie. Het is een zelfregulerend orgaan dat niet gefinancierd wordt door de overheid. Iedereen kan er klachten indienen over reclame en als consument is dat gratis. De Reclame Code Commissie kan geen boetes uitdelen en kan ook niet iemand verplichten een advertentie te verwijderen of aan te passen, maar zij kunnen wel een adverteerder op een zwarte lijst zetten. Het principe is dus naming and shaming. Voor zover deze achtergrondinformatie.*

Waar jullie echter geen gelijk mee hebben, is dat ‘bron:Zalando’ voldoende is. Ten eerste is de bedoeling van een bron om compleet onafhankelijk te ze zijn. Jullie betalen de mensen die in hun blog moeten zetten dat zij jullie als bron hebben gebruikt, dus zijn jullie niet onafhankelijk, dus klopt het niet. Daar komt nog eens bij dat reclame altijd als zodanig herkenbaar moet zijn. Als reclame niet als zodanig herkenbaar is, pleegt de blogger een oneerlijke handelspraktijk. De Consumentenautoriteit kan boetes opleggen in dit soort gevallen, maar concurrerende bloggers kunnen ook een rechtszaak opstarten omdat er sprake is van oneerlijke concurrentie (hoewel dit realistisch gezien nooit zal gebeuren, omdat het de concurrerende blogger weinig tot niets oplevert). Buiten dat een blog met reclame herkenbaar moet zijn – en in mijn ogen moet dat héél erg duidelijk zijn en vooraf gebeuren, dus boven een blog moet duidelijk staan dat ervoor betaald is – moet uit de reclame ook duidelijk worden wie de betalende partij is. Hoewel jullie naam wordt genoemd in ‘bron:Zalando’, is het niet duidelijk dat jullie een blogger betaald hebben als die blogger die tekst in zijn of haar blog opneemt, want bronnen zijn onbetaald.

Jullie zeggen dat het vanaf 1 januari verplicht is dat een website moet communiceren of er ergens voor betaald is of niet. Het principe van een oneerlijke handelspraktijk was echter al heel lang voor 1 januari geldig. Het klopt dus niet wat jullie zeggen, maar dit is moeilijk doen over details.

Wat mij nog het meest opvalt aan hoe jullie handelen, is dat jullie eerst een overeenkomst sluiten met bloggers, om vervolgens te proberen die overeenkomst aan te passen. In de originele overeenkomst vinden jullie het goed als een bloggers in zijn of haar blog vermeld dat het gaat om een samenwerking (wat overigens in mijn ogen niet genoeg is, aangezien een samenwerking ook zonder betaling kan gebeuren, en dus is het niet duidelijk dat het om reclame gaat, en dus is het een oneerlijke handelspraktijk). Daar komen jullie vervolgens op terug en dan willen jullie dat het veranderd wordt in ‘bron:Zalando’. Dat vind ik absoluut niet kunnen: overeenkomst is overeenkomst. Bovendien doen jullie alsof jullie het beter weten dan de bloggers waar jullie de overeenkomst mee hebben. Jullie zijn al de grotere partij met meer macht en dan stellen jullie je ook nog op alsof jullie het allemaal weten. Dat is géén goede instelling in mijn ogen, plus jullie weten het niet allemaal, wat nog het meest kwalijke is. Waarschijnlijk krijgt niemand problemen in de vorm van een oneerlijke handelspraktijk met het opschrijven dat het om een samenwerking gaat in plaats van direct te vermelden dat het reclame is, want de Consumentenautoriteit heeft wel wat beters te doen en concurrerende bloggers zullen nooit een rechtszaak aanspannend, maar ‘bron:Zalando’ is zéker weten niet genoeg en voldoet óók niet aan de Reclame Code.

Daarnaast zijn jullie als adverteerder verplicht om te melden wat de Reclame Code inhoud aan de mensen waar jullie bij adverteren. Dat doen jullie niet.

Dit alles heeft ervoor gezorgd dat ik jullie geen goed bedrijf meer vind, om het zacht uit te drukken. Hetgeen wat ik daartegen kan doen is drieledig: als eerste deze blog schrijven om aan zoveel mogelijk mensen te vertellen hoe ik erin sta, als tweede nooit meer iets bij jullie te kopen en als derde deze blog opsturen naar de Reclame Code Commissie in de vorm van een klacht omdat jullie hun regels overtreden.

Met vriendelijke groet,
Renze Droog

Opmerking: ik heb géén toestemming gevraagd voor het kopiëren van de tekst die jullie hebben gestuurd aan iemand waar jullie bij adverteren. De tekst heb ik hier neergezet omdat het in mijn ogen een essentieel onderdeel is van het hele probleem; zonder de precieze tekst is het veel minder duidelijk waar het precies omgaat. Ik ben mij ervan bewust dat dit eigenlijk niet mag, maar aangezien een blogger journalist is, is het wel toegestaan als het noodzakelijk is, wat het in mijn ogen is.

* = de informatie uit deze alinea komt van Raymond Snijders.

Dit bericht is geplaatst in de categorie Beta met de tag . Bookmark de permalink.

5 Reacties op Open brief aan Zalando

  1. Ik ben benieuwd of je een reactie van ze krijgt!

    • Renze zegt:

      Helaas nog steeds geen reactie, terwijl ik het ze tweemaal heb gestuurd. Mijn cynische-ik zegt: wat onverwachts.

  2. annouska zegt:

    En heb je nog reactie gekregen?

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *